Zondag 14 vergat Jozef

De Heidelbergse Catechismus (HC) behandelt in Zondag 14, vraag/antwoord 35, de zinsnede uit het Apostolicum “geboren uit de maagd Maria”. Hieronder de volledige tekst.

Vraag 35

Wat is dat gezegd: Die ontvangen is van den Heiligen Geest, geboren uit de maagd Maria?

Antwoord 35

Dat de eeuwige Zone Gods, Die waarachtig en eeuwig God is en blijft, ware menselijke natuur, uit het vlees en bloed der maagd Maria, door de werking des Heiligen Geestes, aangenomen heeft, opdat Hij ook het ware zaad Davids zij, Zijn broederen in alles gelijk, uitgenomen de zonde.

Feitelijk was de gecursiveerde passage niet nodig geweest voor de uitleg van dit geloofsartikel. Maar omdat men toen meende, dat Jezus via een davidische Maria een Nakomeling van David was is dit er aanvullend bij geplaatst. De Reformatoren, zoals de opsteller van de Catechismus Zacharias Ursinus, focusten volledig op de uitdrukking “uit het zaad” of “uit de lendenen” van David. Hoewel zij zich hebben ingespannen om allerlei Roomse dwalingen te weerleggen en onbijbelse gebruiken af te schaffen, is men toch niet geheel losgekomen van een aantal opvattingen rondom Maria. Zo hielden ze de mogelijkheid open dat Maria na Jezus geen kinderen meer kreeg en altijd maagd bleef. Ook bleven ze eraan vasthouden dat Maria een afstammelinge van David was.

Men zag niet in hoe Jezus de Davidszoon kon zijn als Hij niet biologisch via Maria van David afstamde. Men had er geen oog voor, welke consequenties het had, dat met name Mattheüs en Lukas niet anders deden dan herhaaldelijk en consequent alleen Jezus’ zoonschap van David relateren aan Jozef, de zoon van David, de man van Maria. Ook had ingezien kunnen worden, dat als Jozef de opdracht krijgt om Jezus bij de besnijdenis de Naam te geven, dit impliceert, dat Jezus de wettelijke zoon van Jozef werd en zo deel uitmaakte van en behoorde tot het geslacht van David. De evangelisten deden niets anders dan telkens en alleen naar Jozef wijzen, maar de reformatoren deden niets anders dan naar Maria wijzen. In de HC en in de Ned. Geloofsbelijdenis wordt de naam van Jozef dan ook nergens in de hoofdtekst genoemd.

Als Jezus’ afstamming van David toch genoemd moest worden had de tekst van HC14 vr./antw. 35 bijvoorbeeld als volgt kunnen luiden:

“Dat de eeuwige Zone Gods, Die waarachtig en eeuwig God is en blijft, ware menselijke natuur, uit het vlees en bloed der maagd Maria, door de werking des Heiligen Geestes, aangenomen heeft, opdat Hij ook het ware nageslacht Davids zij als wettelijke Zoon van Jozef, Zijn broederen in alles gelijk, uitgenomen de zonde”.

Het is belangrijk, dat bij de uitleg van Zondag 14 de bedoelde passage wordt toegelicht, namelijk dat Jezus tot het Nageslacht van David is gaan behoren via Zijn wettelijke vader Jozef.

TvdB, 15072026

+ 358